STC: Cuộc phiêu lưu cuối năm (2)

Bài viết này được dẫn từ trang songthatcham.wordpress.com

 

Con đường từ trường chính Xéo Dì Hồ đến điểm bản Hồ Nhì Pá lại thử thách lòng can đảm của tôi thêm lần nữa. Thầy V. cứ trấn an tôi: “Chị yên tâm, em chưa ngã xe bao giờ, kể cả trời mưa trơn lẫy ra em vẫn đi từ điểm trường em lên trường chính như không, em thuộc từng con dốc, từng khúc quanh ở đây mà. Miễn là chị cứ ngồi yên, đừng có nhảy xuống đấy.” Bố bảo tôi cũng chẳng dám nhảy xuống, vì nhảy xuống xe là nhảy ngay xuống vực, quá bằng tự tử à :(

Cả phân hiệu Hồ Nhì Pá chỉ có chưa đến 60 học sinh, mấy lớp học nằm gọn gàng trên mảnh đất nhỏ vạt vào sườn núi, cái hàng rào ngay ngắn mà bạn thấy trong ảnh kia chắc để ngăn lũ trẻ khi nô đùa quá trớn đừng có xô nhau ngã lăn lông lốc xuống thung lũng, chứ nó chẳng có ý rào dậu hay phân chia ranh giới gì cả.

Lặng lẽ quan sát mấy phòng học, tôi không dám hỏi thầy giáo xem ở đây các em cần gì, vì điều kiện lớp đã cho thấy còn xa mới đạt đến mức tối thiểu. Các vách nứa tuyềnh toàng chỉ cao đến cổ tôi, để lại ô trống phía trên cho gió lùa lồng lộng. Tôi thắc mắc với thầy giáo là khi trời mưa trên sườn núi cao thế này, hẳn gió phải tạt mạnh lắm, bọn trẻ con sao có thể khỏi ướt dù có ngồi trong lớp. Thầy bảo: “Mưa tạt bên này thì lớp né bên kia, cứ loay hoay chuyển chỗ để tránh thôi chị, che vách cao lên thì không còn ánh sáng để mà học nữa.” Lát sau trời hửng nắng, bóng nắng lung linh nhảy nhót trong lớp học, vui sướng vì những lỗ nhỏ trên tấm lợp xi măng hào phóng mời chúng vào lớp. Tôi có thể tưởng tượng nếu trời mưa, cái đáy rây ấy sẽ không chừa lại chỗ khô ráo nào để đám trò nhỏ có thể nép vào cho khỏi ướt, chuyện xoay tránh mưa tạt nghe ra cũng không còn ý nghĩa gì mấy.

Đèn trời của con
Cửa chính và cửa sổ của con

Vậy mà đó chưa phải là vấn đề lớn nhất. Thầy V. nói: “Khi trời mưa, bùn tràn xuống từ trên dốc, lùa qua trường rồi đổ xuống thung lũng, cho nên học sinh ngồi học dầm chân trong bùn và nước mưa…”

Mưa cuốn bùn từ trên con dốc kia tràn qua trường như suối
Cái sàn lớp bằng đất này không hiền hòa khi mưa xuống

Giải pháp cho việc này không phải là không có, nhưng lực bất tòng tâm, các thầy giáo tạm thời chỉ có thể đào rãnh cho bùn thoát xuống thung lũng nhanh hơn. Có điều chỉ sau vài cơn mưa, những cái rãnh ấy lại đã bị bồi lên gần như phẳng hoàn toàn. Chưa kể, những người thầy người cô ấy còn có những mối lo thiết thực hơn: học sinh ở đây đi học chỉ được phân phối 30% sách giáo khoa, khiến cho việc dạy và học vô cùng vất vả. Tôi dạm hỏi thử nếu chúng tôi gửi sách giáo khoa cũ lên, liệu trường có thể lập thư viện sách giáo khoa để đầu năm cho mượn, cuối năm thu lại không (giống cái thời xưa chúng tôi đi học phổ thông các trường đều làm), thầy V. vui mừng đáp ngay: “Tất nhiên là bọn em làm được chứ chị, phải thu lại chứ, sách giáo khoa quý thế làm sao có thể phát cho mỗi đứa 1 bộ rồi lấy luôn được.”

Về chuyện dạy học của các thầy cô, ngoài việc họ cần lắm những quyển sách chuyên môn giúp nâng cao nghiệp vụ giảng dạy tiểu học, có 1 việc khác mà thầy ngập ngừng mãi mới nói: “Cái bảng quan trọng lắm chị ạ, thế mà ở đây khi dùng bảng gỗ dán chẳng biết tại sao nó cứ bong hết cả ra, viết không bám chữ…” Tôi chẳng cần phải là thầy bói cũng đoán ra ngay tại sao, gỗ dán gặp nước mưa vài lần mà không nẻ bong ra, không cong tớn lên thì mới là lạ.

Bảng gỗ dán không thể thọ trong cái lớp học kiểu này
Nhìn xuống những nếp nhà nhỏ trong thung lũng, thầy V. kể: “Người dân ở đây nghèo lắm chị ạ, chị phải gặp 1 bữa cơm của người ta thì mới hiểu được, chỉ có 1 tô nước trắng làm canh và 1 chén muối ớt làm thức ăn thôi. Cho nên hôm nay bọn trẻ con mới háo hức đến thế khi có bánh có kẹo có quà. Đây là lần thứ 2 có đoàn khách mang quà vào trường cho chúng nó, chưa kể năm ngoái có 1 anh đi phượt bằng xe máy ghé vào chơi. Ai mà nghĩ cách đường quốc lộ có 8km lại có ngôi trường heo hút thế này.” Có gì đó ngậm ngùi trong giọng nói của thầy giáo trẻ. Tôi giật mình nhớ lại cái suy nghĩ muốn bỏ cuộc ngay từ đầu khi trái tim tôi xém rớt ra ngoài với những cú lạng xe trên chặng đường leo dốc, vượt suối lên đây. Giây phút ấy tôi hiểu dù có thế nào tôi cũng phải trở lại Xéo Dì Hồ, bởi lẽ nếu tôi vì chút sợ hãi mà bỏ cuộc, sao tôi có thể dụ khị lương tâm mình rằng không có tôi thì còn đầy người khác sẽ đến và giúp những đứa trẻ nơi này.
Giá mà tôi có thể đi bộ xuống kia

Chuẩn bị xuống núi khi tất cả mọi người trong đoàn đã xuống trước từ lâu, tôi thu hết can đảm hỏi V.: “Em này, trường mình giáo viên có ai bị tai nạn trên con đường này bao giờ chưa?” Có lẽ đoán ra lá gan tôi chỉ có 1 tẹo, V. nói chắc như bắp: “Chưa chị ơi, trường khác thì có rồi chứ trường em thì chưa. Chẳng phải bọn em tài giỏi gì, mà tại con đường này quá nguy hiểm nên phải đi cẩn thận, các trường khác đường dễ đi hơn, chắc là do chủ quan nên thỉnh thoảng giáo viên vẫn gặp tại nạn chị ạ.” Tôi run run trèo lên xe và mặc dù tay lái của V. vững hơn thầy giáo người Mèo đưa tôi lên núi, tôi cũng không dám thở hầu hết chặng đường xuống núi. Thấy tôi run quá, V. an ủi: “Em từng tống 3 đường này rồi, chị yên tâm, cố ngồi xe em đưa xuống chỉ mất một lát thôi, chứ em đi bộ hết 1 tiếng rưỡi mới đến, chị mà đi thì phải 2 tiếng”. Ối giời chú em, thế là chú còn bỏ rẻ cho tôi đấy, – tôi nghĩ bụng – tôi mà đi thì phải mất 4 tiếng vì còn phải tính cả thời gian ngừng lại lấy hơi nữa chứ 🙁

Đến khúc cua cuối cùng, chẳng biết quên hay thế nào, V. chỉ xuống mép vực bảo tôi: “Hôm trước có thầy giáo trường em rơi xuống đây.” Tôi điếng người: “Thế mà em bảo chị chẳng ai bị tai nạn bao giờ!” V. cười: “Nó có bị sao đâu mà bảo tai nạn, nó kịp túm lấy cây nên không sao cả, có xe rơi xuống đáy vực thôi. Trông thế nhưng sâu phết đấy chị ạ, phải đến 20m. Bọn em hơn chục thằng vật mãi mới lôi được cái xe lên cho nó.” Tôi không dám hỏi cái xe bị thương tật bao nhiêu phần trăm sau cú rơi ấy.

Trên chuyến xe về Hà Nội đêm ấy, có 1 cô giáo của trường cùng về. Điều vớt vát danh dự cho tôi là cô giáo kể: “Lần đầu tiên lên trường, em đi được 1 đoạn rồi nhất quyết xin xuống đi bộ, đi lâu mấy cũng được chứ tuyệt đối không dám ngồi xe máy trên con đường ấy. Lâu rồi cũng quen, bây giờ còn dám lái xe máy chở người khác phi lên phi xuống ngày mấy bận.” Cầu Trời phù hộ, chỉ cần cho tôi đi mà dám thở đều, để đừng có bị suy hô hấp nếu cứ tấp tểnh lên đó buôn hàng xén lâu dài.

Còn 1 chuyện cuối cùng, chẳng liên quan gì đến cuộc phiêu lưu cuối năm này nhưng rất có thể dẫn dắt tôi vào cuộc phiêu lưu tiếp theo. Chuyện là khi thấy tôi cứ thở ngắn thở dài lúc nghe chuyện về đời sống giáo viên ở Xéo Dì Hồ, thầy V. bảo tôi: “Chị ơi, bọn em thì khổ gần nhất cái huyện Mù Căng Chải này, nhưng chưa thấm tháp gì so với Hà Giang đâu chị ạ.” Cái thói tò mò lại thúc tôi hỏi tới: “Thế em biết gì về giáo viên Hà Giang à?” V. kể: “Em có cậu bạn dạy bên ấy, hôm trước qua chơi, có cô giáo nhất định không chịu ngồi cạnh em, hỏi ra mới biết cô ấy ngại vì 7 ngày chưa tắm. Chị bảo làm sao dám tắm khi xách 1 can 20 lít đi 2 tiếng đồng hồ mới tới nơi lấy nước, chờ 4 tiếng cho đầy can rồi lại xách về. Nước ấy cho nhóm giáo viên 4 người thì chỉ dám dùng nấu ăn thôi, rửa mặt còn phải nghĩ, nói chi đến tắm. Bạn em kể có điểm trường chỉ có 1 cô giáo, không may cô ấy bị cảm, chết đến 7 ngày trong phòng mà không ai biết, vì học trò đến cứ thấy phòng cô đóng chặt cửa, chẳng có ai trong lớp thì lại đi về…”

Tôi có can đảm bước xuống tầng dưới cùng của địa ngục không? Tôi cũng không biết nữa bạn ạ. Ngày mai là hết năm rồi, tôi biết ước gì cho năm mới đây?

30 bình luận trong “STC: Cuộc phiêu lưu cuối năm (2)

  1. Đọc hết cả bài rồi mình muốn góp ý thế này. Nước không chỉ dùng trong ăn uống sinh họat mà rửa mặt, tay chân thường xuyên cho các bé còn rất tốt cho sức khỏe. Sao không xây bể tại nguồn nước và thêm nhiều bình đựng nước cho trường ? Xắp tới mùa khô nữa …

    • hì hì, Bạn Quan Nguyen phải đi với bọn mình 1 lần mới giải thích dc mấy câu hỏi tại sao? Những gì có thể làm (trong vài chuyến vừa qua) thì đã cố làm). Mong bạn Quan Nguyen thu xếp đi vài lần, có cao kiến gì thì giúp bọn mình với.

  2. Em có nghe nói đến chương trình “một lít ánh sáng” chỉ dùng chai nhựa trong gắn trên mái đổ khoảng 1 lít nước có pha thêm 10ml dung dịch Crolin là tương đương bóng đèn 60w. Nếu có thể áp dụng cách này thì lớp học của các bé sẽ kín gió mà vẫn đủ sáng. Nhưng trong mây mù ko có mặt trời thì ko biết có dùng đc ko.
    http://www.thiennhien.net/2011/08/17/mot-lit-anh-sang-dang-chieu-sang-tai-ha-giang/
    http://www.baomoi.com/1-lit-anh-sang-bi-quyet-lam-den-ma-khong-can-dien/150/6633223.epi

  3. Gái khen mấy cái ảnh trên kia kìa…Ảnh dưới “tầm thường” quá…Hihi…
    @Mecoi – Hy vọng được đi Kintum vì tôi đến đó từ năm 2000 gì đó ợ..>Lâu rồi vẫn còn ấn tượng tốt đẹp. Chả biết bi giờ còn được như vậy không? Đến đâu đấy Còi? Nói nhỏ thôi kẻo có đứa nghe thấy đòi đi cùng đới…

  4. Quên chưa khen câu nào, chuyện hay và nhất là ảnh điệp… Ghen tỵ đến mất ăn mất ngủ.
    @mecoi: cơ mà tránh cái vụ tiếp khách của tôi ra nhá… Tôi không phanh thây vừa Lào Cai vừa Kontum đâu ợ…

    • Cái vụ đi Kon Tum này mình không chủ động được gái ạ, tại phải nhờ người ở trên ấy. Mong là ko bị trùng ngày.

    • Hihi, nếu gái khen ảnh đẹp là khen cái ảnh cuối cùng chụp từ đỉnh núi xuống thì em phải thú ngay là em kéo trộm bên nhà lão Cường về đấy ạ. Em chưa đến cái trình chụp được ảnh như thế đâu 🙂 Còn lũ ảnh còn lại thì chắc không nằm trong khuôn viên lời khen này vì mẹ cháu toàn lôi ipad ra bấm đại chứ có biết chụp ảnh và cũng có mang máy ảnh đâu mờ 🙂

  5. Đúng là mỗi lần đi lại xuống thêm một tầng địa ngục. Nhìn những ‘lớp học’ ở Xéo Xìn Hồ thế này thì Pa Cheo với Sàng Ma Sáo vẫn còn là ‘hơn’. Trời ạ!

  6. Không rủ mềnh tiếng, coi như không chấp cuộc đi nài… Kể thế chứ kể nữa cũng chẳng thương họ bị khổ… Khơkho…

  7. STC ơi, có tiếp mấy khoản gửi cho Gánh qua TK của mình, bây giờ chuyển thế nào đây ? Cho số TK của STC để chuyển hay vẫn chuyển qua anh Kh. ?. Đằng nào cũng một lần chuyển thì nên cho TK của STC để anh Kh. bớt việc phải nhớ đi.

Không cho phép ghi chú.