Kỳ nghỉ xuân (2)

Bài dẫn từ blog: http://songthatcham.wordpress.com

Ngày hội bất ngờ ở bản

Nếu buổi diễn ở điểm trường chính Pa Cheo rất đáng công vì tập trung được lượng khán giả đông đảo (hẳn 3 trường gộp lại cơ mà :) ), thì không khí buổi diễn ở Pờ Sì Ngài lại náo nức theo kiểu khác. Từ lúc bọn mình đang ăn vội bữa cơm trưa ở Mường Hum đã nhận điện thoại của các cô giáo Pờ Sì Ngài liên tục: “Chị ơi, đoàn mình đến đâu rồi, sắp đến chỗ bọn em chưa ạ?… “Bọn em nghe mấy bạn dạy ở trường chính khoe về buổi diễn sáng nay ở ngoài ấy rồi, đang hồi hộp quá chị ơi!…”

Các thầy cô đi xe máy ra tận ngoài chỗ đậu xe để giúp đoàn thồ cái ổn áp và mấy thứ đồ nặng vào, còn những thứ cồng kềnh nhưng nhẹ nhàng thì cả đoàn chia nhau khiêng vác, kể cả 2 bác diễn viên xiếc cũng phải ôm ôm xách xách đồ vào cho các cháu. Mấy học sinh lớn được thầy cô dẫn ra phụ khiêng đạo cụ thì vác đồ chạy rầm rập vào trước rồi. Đoàn đi bộ đến đâu, thầy cô gọi bà con đến đấy: “Xem xiếc nào, vào trường xem xiếc, xem phim nào…!” (gọi bằng tiếng Kinh chắc chỉ để bọn mình hiểu thầy cô đang nói gì, còn gọi bà con thật thì toàn tiếng H’Mông :) ) Các gánh xiếc rong thời xưa ít ra cũng có nhạc nhẽo í éo hay cái loa tay để chào mời, gánh xiếc rong nhà mình thì đi bước thấp bước cao, mồm miệng dùng vào việc thở cả rồi :) , việc quảng cáo hoàn toàn nhờ vào những lời gọi truyền miệng từ thầy cô như thế :)

Vào đến trường, hai bác hề lánh nhờ vào phòng ở của cô giáo để hóa trang và thay quần áo, ông xã mình và hai chú lái xe lo đấu điện, kéo loa, dựng màn hình… Khó khăn đầu tiên là không có phòng học nào đủ lớn để chiếu phim cho bọn nhóc của cả 2 trường Mầm non và Tiểu học xem, thế là các cô giáo Mầm non nói luôn: “Dỡ vách ngăn 2 phòng học của bọn em ra là được chị ạ!” Hihi, có ai đi phá nhà để lấy chỗ xem phim không hở trời? Nhưng chẳng còn cách nào khác, ông xã mình và một thầy giáo tiểu học xắn tay lên làm luôn, và phòng chiếu phim đã có ngay lập tức :)

Bọn trẻ con thì không có từ nào để tả ngoài 3 chữ… “sướng lịm người”. Cả những ông bố bà mẹ nhanh chân đến trước cũng chen chúc đứng xem và cười ngất ngây với bọn trẻ :)

Hỏi đến nước để chuẩn bị đạo cụ cho bác nghệ sĩ già, thấy mấy cô giáo tần ngần nhìn nhau rồi vào bếp xách ra một xô nước nhỏ, mình hiểu ngay đó hẳn là nước các cô dành cho bữa cơm chiều, nên nói nửa đùa nửa thật: “Yên tâm, bọn chị dùng xong sẽ trả lại gần nguyên vẹn, mà cũng không nhiễm bẩn gì đâu.” Các cô cười xòa: “Không phải bọn em sợ hết, chỉ sợ chỗ này không đủ, mà bây giờ đi xách thì phải cả tiếng nữa mới có” (Của đáng tội, lát sau khi trả nước lại, bọn mình cũng tham ô mất non nửa xô để hai bác diễn viên rửa qua cái mặt trước khi ra về :) )

Phim ở bên lớp Mẫu giáo xong, cả đám chuột con lít nhít đội ghế lúp xúp chạy qua sân trường Tiểu học để xem xiếc. Chúng vội đến mức có đứa đánh rơi cả kẹo bánh vừa được phát (mải xem phim còn chưa kịp ăn) mà cũng không thèm quay lại nhặt. Đó là điều mình chưa từng thấy ở những nơi như nơi này :)

Nói cho công bằng, ngay cả mấy đứa nhóc nhà mình lớn bằng chừng ấy mà số lần xem xiếc ở rạp còn đếm trên đầu ngón tay, làm gì mà bọn trẻ ở đây chẳng háo hức. Cookie, con trai út của mình xem đến lần thứ 2 những tiết mục y hệt nhau trong một ngày mà vẫn cười ngặt nghẽo không dừng lại được.

Suốt cả mấy ngày hôm sau, Cookie hành hạ mọi người trong đoàn bằng những trò nhái lại mấy tiết mục của các chú hề, cho nên mình đoán ở gia đình các bé cũng thế, bọn trẻ con sẽ còn kể đi kể lại mãi với nhau về buổi xem xiếc nhớ đời ấy :) và mỗi lần kể lại là lại được  cười những trận cười thỏa thuê.

Bà con kéo đến đông như trảy hội, quần áo ăn mặc cũng tươm tất hơn những lần bình thường mình gặp họ, có những loại khăn, mũ mình mới thấy lần đầu, có lẽ là trang phục mọi người dùng trong những ngày đặc biệt.

Xem xiếc từ cổng trường xem vào…

từ trên cao xem xuống…

từ đằng xa xem lại…

Và trên cái khoảnh sân khấu to chưa bằng hai vuông chiếu, hai chú hề say mê phô diễn tài năng…

pha trò không mệt mỏi…

khiến cho bọn trẻ lúc thì mắt tròn mắt dẹt, lúc thì cười như nắc nẻ…

Chả cứ trẻ con, người lớn cũng cười nghiêng cười ngả. Mình đứng quan sát mấy chị địu con trên lưng cứ bám lấy nhau cười giàn giụa nước mắt, chỉ lo các chị ấy ngả quá người ra phía sau tí nữa thì những đứa trẻ có cơ bị rớt xuống đất :) Mình không chắc mọi người hiểu hết những điều các chú hề nói, vì người dân ở đây nói và nghe tiếng Kinh chẳng tốt lắm, nhưng nhìn điệu bộ và các động tác của mấy chú hề họ đã đủ cười bò ra rồi. Đột nhiên mình nhận ra sức mạnh ghê gớm của nghệ thuật biểu diễn: chẳng cần ngôn ngữ, chỉ bằng hình thể, ánh mắt, nụ cười… người ta thông hiểu và chia sẻ sự hài hước một cách thoải mái như không có rào cản nào cả. Cái không gian biểu diễn ấm áp và gần gũi này cũng khiến mình choáng váng vì hiệu quả mạnh mẽ của nó.

Hai chú hề mời một học sinh lên tham gia một tiết mục. Chú bé lớn nhất trường (mình đã quen mặt vì 2 lần mình đến điểm trường này, lần nào cũng thấy chú là học sinh được các thầy cô tín nhiệm nhờ vả trông nom các bạn) được thầy cô gọi, ngượng nghịu lên “sân khấu”

Mấy phút trước chú còn ngồi ôm 2 đứa em (chắc chú vừa về nhà đưa em đến trường để xem xiếc) ngồi ở hàng ghế sau cùng như một người đàn ông chu đáo và đầy trách nhiệm.

Mình thấy con người và cảnh vật ở Pờ Sì Ngài thân quen với mình lắm lắm, cứ như vừa đi đâu xa được trở về nhà. Chắc mọi người cũng thấy bọn mình như vậy. Trên đường bọn mình quay ra, những người lớn đến trường xem cứ chạm tay vào bọn mình và cười tủm tỉm, đó dường như là cách mọi người nói lời cảm ơn. Thực sự lời cảm ơn ấy phải do bọn mình nói ra, vì chưa bao giờ bọn mình được hưởng niềm vui lớn lao và sâu sắc như lần ấy, trên đường về ai cũng đồng ý với nhau như vậy.

Có mỗi một chuyện kém vui, bác hề già đến lúc về mới thú nhận là bác đau lưng quá vì xe chạy cả ngày toàn trên đường xóc như điên, nếu mà có lần sau chắc bác phải nhờ diễn viên khác trẻ hơn đi hộ :( Mình nghĩ bác không tham gia được nữa cũng là một thiệt thòi cho các cháu, vì không có gì cảm động bằng nhìn một người lớn tuổi diễn trò trẻ con để chọc cho trẻ con cười :)